Een aantal weken geleden schreef ik op mijn persoonlijke FetLife account een blog getiteld “De ‘verkeerde’ mensen in bescherming nemen is destructief“.
Aanleiding voor dit blog waren persoonlijke gesprekken die ik regelmatig voer met voornamelijk vrouwen met onderdanige gevoelens die beschadigd raakten binnen de bdsm dynamiek met één persoon en vervolgens werden losgelaten dan wel geïsoleerd raken omdat de betreffende persoon en zijn acties beschermd worden door een groep. Triest genoeg bestaan er in het bdsm wereldje groepsdynamieken die de ‘verkeerde’ personen in bescherming nemen en de slachtoffers op geen enkele manier steunen.

Groepsdynamiek is één van de gevaarlijkste dynamieken. Als deze in balans is dan kan een groepsdynamiek heel veilig zijn, echter de balans kan heel snel de verkeerde kant op slaan, zelfs zonder dat de groep zelf het in de gaten heeft. En dan kan een groep zich ineens tegen anderen keren, mensen buitensluiten, anderen belachelijk maken en nog erger….toestaan dat mensen anderen beschadigen en hen een hand boven het houden.

Wanneer je bdsm gaat verkennen, maar ook wanneer je al langer met bdsm bekend bent, en je ontmoet een groep mensen die gezamenlijk een eigen groepsdynamiek vormen (soms wordt dit ook via FetLife profielen kenbaar gemaakt als zijnde ‘family’) dan voel je je wellicht vereerd dat je wordt toegelaten tot de groep. Sommige groepen hebben zelfs eigen initatie rituelen voordat je wordt toegelaten. Het wordt mooi gepresenteerd, en in de kern kan het ook zeker mooi zijn ware het niet dat het soms als een soort dekmantel wordt ingezet om mensen te kunnen gebruiken en zelfs misbruiken. De dynamiek van een specifieke groep wordt in stand gehouden door de groepsleden, vaak durft men elkaar niet aan te spreken op foutief of schadelijk gedrag uit angst om ‘uit de groep gezet te worden’. Dit leidt tot beschermend gedrag, het meest geuit richting de alfa figuren binnen de groep.

Dat een groep beschermend gedrag richting de eigen groepsleden hanteert is zonder twijfel een mooi patroon, echter wanneer er geen ruimte is om kritisch te mogen zijn, wanneer kritiek uiten op het gedrag van leden of wanneer kritiek alleen geuit mag worden door de alfa’s en van anderen niet getolereerd wordt dan kun je spreken van een toxische dynamiek.
Het is me opgevallen dat deze toxische groepen een sterke aantrekkingskracht hebben, de groep (of bepaalde leden) hebben soms een zekere populariteit binnen de scene wat maakt dat veel mensen publiekelijk graag gezien worden met deze groep en/of leden.

Naar buiten toe ogen deze groepen als sterk verbonden en loyaal, terwijl in de binnenste kringen van de groep er minder gezonde onderlinge dynamieken zijn waar te nemen, deze leiden onherroepelijk tot schade voor een aantal van de groepsleden. Het kan verwarrend zijn om te herkennen of er schade (mentaal, fysiek, emotioneel) werd geleden. Vaak wenden mensen zich als eerste tot leden van de groep, deze zullen de vertwijfeling van de hand wijzen, zeer zeker wanneer wordt aangegeven dat het gepleegde misbruik één van de alfa’s betreft. De (valse) loyaliteit binnen deze groepen is zeer sterk, groepsleden zullen zelden de alfa afvallen want daarmee zetten ze hun eigen positie op het spel. Slachtoffers van toxisch gedrag binnen bdsm groepsdynamieken zullen zich dus buiten de groep moeten wenden voor hulp en steun, veelal is men angstig om dit te doen wetende dat de groep machtig is er alles aan zal doen om de eigen reputatie (en zeer zeker de reputatie van de alfa’s) hoog te houden. Het komt dan ook geregeld voor dat slachtoffers gemanipuleerd worden, ze worden in de gaten gehouden, ze voelen zich vrijwel nergens veilig om zich te uiten. Ook voelen ze zich niet meer veilig om events te bezoeken waar deze groepen maar zeer zeker ook de alfa’s regelmatig komen. Mochten ze proberen om een organisator aan te spreken over hun ervaringen omtrent misbruik door leden van de groep dan wordt hier zelden iets mee gedaan. Evenementen organisatoren en speelruimtes ontlenen veel aan de populariteit van bekende personen binnen de scene. Dit leidt ertoe dat zij zich onttrekken aan het nemen van verantwoordelijkheid, met als excuus dat het foutieve gedrag zich niet tijdens het event toonde en dus zij er niets mee kunnen/hoeven doen.

Er ontstaat een omgekeerde wereld, de slachtoffers trekken zich terug en de daders hebben vrij spel. Zij kunnen zich vrij bewegen binnen de scene, zij kunnen events, workshops en speelgelegenheden bezoeken terwijl de slachtoffers in een isolement raken. Vaak hebben zij in de periode dat ze zich bij de groep aansloten een sociaal netwerk opgebouwd dat gelieerd is aan de groep, dit netwerk biedt dus zelden opties om op terug te vallen wanneer er behoefte is aan steun of hulp. De stap om buiten het netwerk te zoeken naar een luisterend oor en steun/hulp is vaak een enorme stap om te zetten.

Herken jij je in dit verhaal en vind jij het moeilijk om te praten over jouw ervaringen binnen groepsdynamiek? Stuur me gerust een bericht, ik luister zonder te oordelen en alles wat je met me deelt is veilig bij mij. Ik doe niets met de informatie die ik krijg (ook niet met namen), wat ik wel probeer te doen is jou helpen om je balans te hervinden.

Teksten en literatuur die ik kan aanbeleven omtrent (toxische) groepsdynamiek (binnen en buiten bdsm). Veel artikelen gaan uit van groepen die doelgericht ergens naartoe werken, over groepsdynamiek zoals deze binnen de bdsm- en swingerswereld voorkomen is vrij weinig te vinden:

• Algemene uitleg over groepsdynamieken (Wikipedia)
• Gedachten over de online community en veiligheid (FetLife)
• Hoe de toxische groepsdynamiek doorbreken (FetLife, lees met name ook de reacties die werden gegeven)
• Toxisch leiderschap (artikel in Tijd)